سه شنبه سی و یکم اردیبهشت 1387
ادیان قبل از اسلام(قسمت هفتم)
آیین مزدکی
یکی دیگر از ادیانی که در اواخر دوره ساسانی و مقارن با حضور اسلام در ایران وجود داشت و پیروان زیادی داشت، آیین مزدکی بود.ظاهرا بانی و موسس دین مزدکی مردی از اهالی فسای شیراز بود.دین مزدکی را می توان شعبه ای از دین مانوی دانست با آموزه هایی متفاوت.اما هردوی آنها دینی ثنوی بودند.عصاره دین مزدکی را میتوان نوعی رویکرد دنیا گریزی و بد بینی به دنیا و در مقابل زهد و پرهیزگاری دانست.البته این دنیا گریزی از نوع افراطی یکی از علل انحطاط این دین بود.البته نباید ارزش تعالیم اسلامی در مقایسه با ادیانی نظیر مزدکی را نادیده گرفت.کار مزدکیان در دوره حکومت قباد(پدر انوشیروان)به ادله سیاسی نطیر کوباندن طبقه اشراف و روحانیون زرتشتی بالا گرفت ودر دوره حکومت خود او مزدکیان مورد فشارهای سیاسی و سپس قتل عامهای وسیع قرار گرفتند و از آن پس به صورت شبکه ای زیرزمینی فعالیت میکردند.این دین تا زمان ظهور اسلام مانند آتشی زیر خاکستر باقی ماند و پس از اسلام به همان دلیلی که برای دین مانوی ذکر شد(نداشتن ریشه ای آسمانی و الهی) بیش از دو سه قرن دوام نیاورد و نتوانست حتی در قالب یک اقلیت مذهبی در ایران باقی بماند.
لازم به توضیح اینکه در دو سه قرن حیات این دین در ایران ،غالبا مزدکی ها رهبری مبارزات ضد خلفا و بعضا ضد اسلامی را بر عهده داشتند. در مقاطعی از تاریخ ، زرتشتیان بر علیه مزدکی ها با مسلمانان همکاری میکردند.
یا علی مددی
چهارشنبه یازدهم اردیبهشت 1387
ادیان قبل از اسلام(قسمت ششم)
آیین مانوی
یکی دیگر از ادیان دیگر قبل از اسلام آیین مانوی بود.دین مانی از ادیان پیچیده ای بود که باید آنرا تلفیقی از ادیان وقت ایران دانست.دین مانوی ترکیبی از زرتشتی، مسیحیت، بودایی و ... بود.این دین هم مانند مسیحیت داعیه جهانی داشت و مانی خود را آخرین پیامبر و دینش را کاملترین دین می دانست.مانویت در مدت زمان نه چندان طولانی مبلغان بسیاری پیدا کرد و دامنه نفوذ آن به خارج از مرزهای ایران هم رسید.
با توجه به اینکه دین رسمی کشور قبل از اسلام دین زرتشت بوده، فشارهای زیادی بر مبلغان و پیروان این دین اعمال شد تا جاییکه عده زیادی از پیروان آن مجبور به مهاجرت به سرزمینهای همجوار و یا دورتر شدند.
مانویت دینی ثنوی است.به این معنی که آنها معتقد به وجود دو خدا(خدای نور و خدای ظلمت )بودند. به همین دلیل مسلمانان پس از فتح ایران این دین را در زمره ادیان آسمانی نمی دانستند و پیروان آن را نیز برخلاف زرتشتیان و مسیحیان از اهل کتاب به شمار نمی آوردند.به همین دلیل مانوی ها حتی در قالب یک اقلیت دینی هم نتوانستند باقی بمانند و آخرین بقایای این دین در قرن هفتم هجری و پس از هزار سال از ظهورش به ورطه فراموشی سپرده شد.
بدون شک عامل اصلی انقراض مانویت در ایران، اسلام بود و ریشه انقراض این دین را باید در نداشتن رنگ و بوی توحیدی دانست.
یا علی مددی
دوشنبه بیست و ششم فروردین 1387
ادیان قبل از اسلام(قسمت پنجم)
همانطور كه قبلا بيان شد، دين مسيحيت در ايران داراي كش و قوسهاي فراوان بوده است.در زمان شاپور دوم فشار ها بر عيسويان بالا گرفت و بسياري از مسيحيان پس از محاكمه و يا حتي بدون محاكمه به قتل رسيدند.اما آرام آرام معلوم شد افرادي كه دين مسيحيت را پذيرفته اند نه افرادي خائن بلكه افراد وطن پرستي بودند كه تنهاعقيده مسيحيت را پذيرفتند و بر خلاف تصور حكومت جاسوس روم و امثالهم نبوده اند.همين امر موجب شد حكومت ساساني به جاي برخورد انتظامي ، طريق ارشاد را برگزيند.اوج پيشرفت مسيحيت در ايران همزمان با حكومت خسروپرويز بود.بطوريكه بسياري از نزديكان شاه و خانواده هاي اصيل ايراني به مسيحيت روي آوردند.جالبتر اينكه بعضي از مورخين معتقدند خسرو پرويز نيز دين زرتشت را رها كرده و به مسيحيت گرويده است.اما كريستين سن تمايل خسرو به دين مسيحيت را ناشي از ازدواج او با معشوقه مسيحيش(شيرين) مي داند.
مخلص كلام اينكه ،همانطور كه شهيد مطهري گفته ،اگر اسلام به ايران و مشرق زمين نيامده بود مسيحيت شرق را فرا گرفته بود و به همين دليل است كه پاپهاي مسيحي بيشترين كينه و دشمني را با اسلام داشته و دارند.
اين مطلب در زمان حاضر نيز قابل اثبات است.همه ما بارها شاهد توهين و حمله آشكار و نهان اين مقام ديني به اسلام و حمايت از قلم به دستان اسلام ستيز بوده و هستيم.
یا علی مددی
چهارشنبه بیست و نهم اسفند 1386
سال نو مبارک
هدهد خوش خبر از طرف سبا باز آمد
بركش اي مرغ سحر نغمه ي داوودي باز
كه سليمان گل از باد هوا باز آمد
لاله بوي مي نوشين بشنيد از دم صبح
داغ دل بود به اميد دوا باز آمد
چشم من در ره اين قافله ي راه بماند
تا بگوش دلم اواز درا باز آمد
گرچه حافظ در رنجش زد و پيمان بشكست
لطف او بين كه به لطف از در ما باز آمد
دوشنبه بیستم اسفند 1386
ادیان قبل از اسلام(قسمت چهارم)
مساله پيدايش مسيحيت در ايران ، تحت فشار قرار گرفتن آن، مقاومت و سرسختي مسيحيان در برابر زرتشتي گري و سپس نفوذ و توسعه دين مسيحيت در ايران و در نهايت تمايل برخي از پادشاهان ساساني و گرويدن بسياري از خاندانهاي اصيل زرتشتي به اين دين داستاني عبرت آموز است و نشان دهنده ضعف معنوي دين زرتشت عليرغم قدرت روحانيون آن دين در ميان ايرانيان است.
شهيد مطهري در كتاب خدمات متقابل اسلام و ايران مي نويسد: اگر اسلام به ايران نيامده بود ،مسيحيت ايران را مي گرفت و آيين زرتشت يه دست عيسويت تباه مي شد.همچنانكه كيشهاي مانوي ومزدكي نيز از داخل ايران ظهور كرده بودند رقيبهاي سرسخت ديگري براي آيين زرتشتي بودند وزردشتيان كينه شديدي نسبت به آنها داشتند و به همين دليل است كه زردشتيان ايران مانويها و مزدكيها و حتي مسيحيها را بيشتر از مسلمانان دشمن مي دانستند.در دوره اسلام مكرر شاهد همكاري روحانيون زرتشتي با مسلمانان عليه مانويها و مزدكيها هستيم.از سوي ديگر مسيحيان ايران نيز در اثر آزارها و محدوديتها و احيانا قتل عامها(در زمان شاپور دوم)كه از ناحيه زردشتيان ديده بودند مسلمين را بر زردشتيان مقدم مي دارند و مقدم مسلمين را به ايران گرامي مي شمارند.
یا علی مددی
سه شنبه چهاردهم اسفند 1386
ادیان قبل از اسلام(قسمت سوم)
سعيد نفيسي در كتاب تاريخ اجتماعي ايران مي نويسد: مهمترين سبب آشفتگي اوضاع ايران در دوره ساساني اين بوده كه پيش از پادشاهي اين خاندان، همه مردم ايران پيرو دين زرتشت نبودند.و اردشير بابكان چون موبدزاده بود و به ياري روحانيون زرتشتي به سلطنت رسيد به هر وسيله كه بود دين نياكان خود را انتشارداد و چون پايه تخت ساسانيان بر پشتيباني موبدان قرار گرفت ، از همان ابتدا روحانيون نيروي بسياري در ايران يافتند.(قابل توجه پان ايرانيست هايي كه امروز ادعا مي كنند ايران از آن زرتشتيهاست!)
يكي از مطالب جالب توجه اينكه، رابطه دين زرتشت با ساير اديان بخصوص كشورهاي همسايه ايران، بر مبناي احترام متقابل نبود.ساسانيان با در پيش گرفتن سياست خشونت آميز در مقابل ساير اديان ، مي خواستند به زور شمشير دين زرتشت، ديني عالم گير شود. نمونه آن قرنها درگيري ارمنيها و زرتشتيها بود .(ارمنيها ابتدا بت پرست بودند و در سال 302 ميلادي به مسيحيت روي آوردند.)اين درگيري كه نوعي جنگ فرسايشي بود در نهايت باعث ضعف نظامي ساسانيان گرديد.
یاعلی مددی
شنبه چهارم اسفند 1386
ادیان قبل از اسلام(قسمت دوم)
در پستهاي بعدي از اين موضوع بيشتر خواهيم نوشت.
يا علي مددي
سه شنبه سی ام بهمن 1386
ادیان قبل از ظهور اسلام(قسمت اول)
مدتي به دليل مشغله فراوان نتونستم مطلب جديدي بنويسم و شرمنده ی الطاف دوستان شدم.
در پستهاي قبلي مقداري از اعتقادات ايرانيان قبل از اسلام نوشتم.مناسبتر ديدم بصورت كلي مقداري هم از ادياني بنويسم كه در زمان ظهور اسلام در ايران حضور داشتند.
آيين زرتشت:
در زمان ساسانيان يعني آخرين حكومت ايراني قبل از اسلام دين زرتشت بعنوان دين رسمي كشور بود.در واقع نه تنها دين رسمي كشور، كه اساس حكومت دين ساساني بر اساس مذهب بود و روحانيون زرتشتي داراي قدرت و نفوذ فراوان بودند.تا جاييكه در بعضي مقاطع فدرت آنها از قدرت پادشاه نيز بيشتر بود و تعيين پادشاه بعدي از اختيارات آنها بود .پادشاهي كه توسط موبد موبدان تاج گذاري نمي شد مشروعيت نداشت.لازم به ذكر اينكه روحانيون زرتشتي برخورد خوبي با ديگر اديان و پيروان آنها نداشته و گاهي با ابزارهاي حكومتي مردم را مجبور به ترك مذهب خود مي كردند.
در پستهاي بعدي از اين موضوع بيشتر خواهيم نوشت.
يا علي مددي.
سه شنبه بیست و پنجم دی 1386
امروز عاشوراست
به نام خدا
طبق روال هر هفته خواستم ادامه مباحث رو بنويسم، اما نميدونم چرا اينبار قلم روان نميشه.
اين روزها روزهاي عشق و حماسه است و عقل مجال موندن و ايستادن نداره.سخن گفتن از عاشورا و مصائب بزرگ اون واقعا سخته.تجسم و تصور اون روزها و اون لحظه ها براي ما كه فقط مرور خاطرات مجازي است خيلي سخته، چه برسه به اينكه خودت توي اون صحنه باشي و با پوست وگوشت و استخونت اونو درك كني.
نميدونم چطور ميشه اين همه مصيبت و غم رو يكجا تحمل كرد! تحمل از دست دادن برادري كه عمود خيمه گاه امام بود و با رفتنش كمر آقا شكست.غم شهادت پسري كه خلقا و اخلاقا شبيه ترين افراد به رسول الله بود.خاموش شدن صداي گريه كودك شش ماهه اي كه با تشنگيش دين خودشو ادا كرد . شايد به زبون شيرينش به باباش گفته: باباي تنها و غريبم بيش از اين ازم كاري ساخته نبود.مصيبت از دست دادن عزيزان و ياراني كه هر كدومشون داستاني ودرسي براي ما دارند. تازه بعد اين همه مصيبت و درد و رنج بي بي زينب سلام الله عليها فرمود:ما رايت الا جميلا.من در كربلا چيزي جز زيبايي نديدم!
واقعا عجيبه!!
اما همه اينها يكطرف ، نگراني اهل حرم و كودكان طرف ديگر.
اسارت!
نميدونم بي بي زينب توي اسارت چي كشيد كه از اسارت و اقامت در شام بعنوان سخت ترين لحظه هاي اين واقعه ياد ميكنه و قدش خميد و موهاي سرش سفيد شد و ....
آه ! آه ! آه !
ديگه وقته سفره،
عجله نكنيد !
مهلا مهلا!!
يادمون باشه كه عاشورا يك روز نيست.عاشورا فرياد هميشه حق بر پيكر نحيف و پوشالي باطله و شمشير هميشه برنده مظلوم بر شاهرگ ظلم و فساد و بدعته.
امروز عاشوراست.فردا هم عاشوراست و آينده از آن عاشوراييان است.
كل يوم عاشورا و كل ارض كربلا.
التماس دعا.
يا علي مددي.
